Odpowiednie oświetlenie i jego odbiór przez ludzkie oko

W ludzkim oku znajdują się dwa rodzaje receptorów odpowiedzialnych za postrzeganie fal elektromagnetycznych, czyli światła – czopki i pręciki.

Pierwsze z nich odpowiadają za wrażenia wzrokowe przy jasnym oświetleniu. Są zdolne do odbierania fal świetlnych o różnych długościach, dzięki czemu za dnia jesteśmy w stanie rozróżniać kolory. Czopki są bardzo czułe na światło i cechują się szybką reakcją na jego zmiany. Dzięki temu błyskawicznie dostosowują się do zmiany jego natężenia, co pozwala na akomodację oka czy utrzymanie odpowiedniej ostrości widzenia. W efekcie natychmiastowej reakcji czułych czopków na zmiany światła oko bardzo szybko się dostosuje, kiedy przebywając w ciemnym pomieszczeniu, zapalimy światło.

Sprawa pręcików odpowiedzialnych za widzenie monochromatyczne w ciemnościach wygląda nieco gorzej. Pręciki są czułe na światło do tego stopnia, że są w stanie zarejestrować nawet pojedynczy foton, a do tego dużo wolniej reagują na zmiany natężenia oświetlenia. Oznacza to, że do uzyskania prawidłowej ostrości obrazu w ciemnościach potrzebne jest absolutne wygaszenie światła i nieco więcej czasu niż w przypadku czopków, co często stanowi przyczynę nieostrego obrazu po zgaszeniu światła w ciemnym pomieszczeniu.

Oświetlenie auta w nocy

Jazda nocąMa to ogromny wpływ na oświetlenie samochodowe, szczególnie w nocy, kiedy ludzkie oko narażone jest na częste zmiany natężenia światła. Podczas kierowania samochodem po zmroku wzrok skupiony jest na oświetlonym za pomocą reflektorów obszarze drogi, podczas gdy naokoło zazwyczaj panuje ciemność. Ważne jest więc, aby dążyć do optymalnej pod względem ostrości i zasięgu widoczności. Pręciki reagują najlepiej na krótkie fale świetlne, zbliżone do wysokiej temperatury barwowej - barwy niebieskiej, dlatego też ogromną popularnością cieszy się oświetlenie ksenonowe emitujące światło o wyższej temperaturowo barwie niż zwykłe żarówki, które zapewnia kierowcy lepszą widoczność.

Jazda w nocy to jednak nie tylko odpowiednie oświetlenie drogi, ale robienie tego w taki sposób, aby nie przeszkadzać w prowadzeniu pojazdów innym uczestnikom ruchu drogowego – głównie tym jadącym przed nami i z naprzeciwka. W tym celu ważna jest odpowiednia regulacja strumienia światła podczas okresowych przeglądów, tak aby nie oślepiać innych kierowców. Zjawisko oślepienia polega na impulsowym dostarczeniu do oka dużej ilości światła (można to porównać do zapalenia i natychmiastowego zgaszenia światła w ciemnym pokoju). Podczas jazdy w ciemnościach i pracy pręcików powoduje to gwałtowne zaburzenie widzenia spowodowane dużym, chwilowym natężeniem światła i powolne dostosowanie się pręcików do wcześniejszych warunków oświetleniowych o mniejszym natężeniu. Stwarza to nie tylko dyskomfort, ale także ogromne niebezpieczeństwo. Jest to również przyczyna ograniczonego użytkowania świateł drogowych, które przez mocny strumień świetlny mogą bardzo łatwo doprowadzić do oślepienia innych kierowców.

Odpowiednia temperatura barwowa ma wpływ nie tylko na jazdę w trudnych warunkach oświetleniowych. W wielu nowszych samochodach rozróżnia się osobne światła wyłącznie do jazdy dziennej i włączane dopiero po zmroku światła mijania. Te pierwsze emitują światło białe o optymalnej długości fal rejestrowanych przez czopki, drugie dzięki rozgraniczeniu mogą coraz bardziej zbliżać się do barwy optymalnej dla pręcików – niebieskiej.

Oświetlenie do jazdy dziennej

Reflektory do jazdy dziennejOprócz świateł do jazdy dziennej, drogowych i mijania odpowiednią barwą cechują się też reflektory przeciwmgielne służące do jazdy w trudnych warunkach pogodowych. Gdy panuje mgła oraz w innych warunkach ograniczających widoczność stosuje się światło żółte, które cechuje się najmniejszym rozpraszaniem i dzięki temu jest dobrze widoczne.

Dobór i odpowiednia regulacja oświetlenia do samochodu na pierwszy rzut oka mogłyby wydawać się błahostką, której wielu kierowców nie poświęca zbyt wiele czasu i uwagi, jednak - jak widać - mają one ogromny wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Sam wybór odpowiedniej temperatury barwowej światła emitowanego przez reflektory samochodowe może zaważyć nie tylko na bezpieczeństwie, ale także komforcie podróżowania.